Deepfakes là gì
Cái tên Deepfake là kết hợp của "fake" và "deep learning", nó là một
dạng video, ảnh, âm thanh giả, sử dụng các thuật toán Trí tuệ nhân tạo để thay đổi
gương mặt, giọng nói hay thậm chí cả cử chỉ, chuyển động của người xuất hiện
trong đó một cách chân thật nhất có thể. Bạn đọc có thể xem qua các nội dung
Deepfakes ngắn sau trên Youtube để thấy được sự chân thực và khó phân biệt của
nó :
Lynda Carter Wonder Woman [deepfake]: http://youtu.be/BwRmeT1lEFg
Dalí Lives – Art Meets Artificial Intelligence: http://youtu.be/mPtcU9VmIIE
Hiện nay, một số trang web đã cung cấp công cụ để tạo ra deepfake và có thể dễ dàng tiếp cận với người dùng Internet, phổ biến có thể kể đến đó là DeepFaceLab và FaceSwap. Tuy nhiên để tạo ra một deepfake đáng tin, khó bị phát hiện thì vẫn là một công việc khó với hầu hết mọi người, nó yêu cầu phải có hiểu biết về chuyên môn và cả tài nguyên về GPU, thời gian để huấn luyện cho model.
Deepfake bao gồm 3 loại chính đó là Face Swapping(Thay thế mặt và cơ thể của người A bằng người B), Body Puppetry( Chuyển động, cử chỉ hay là cảm xúc của người A sẽ được ghi lại và sao chép lại vào người B) và Voice Swapping(Một đoạn văn bản bất kì được đọc một cách chân thực nhất bởi giọng của một người, phương pháp này có thể kết hợp với Face Swapping và Body Puppetry)
Nguồn gốc của Deepfake
Deepfake bắt nguồn từ cuối năm 2017 bởi một tài khoản Reddit cùng tên, người này tạo một forum đăng tải các nội dung sử dụng deepfake để ghép mặt diễn viên nổi tiếng vào phim ‘porn’. Kể từ đó đến nay, deepfake đã có nhiều ảnh hưởng cả tích cực cũng như tiêu cực đến xã hội, sau đây chúng ta cũng tìm hiểu về những ứng dụng phổ biến của nó. Tuy nhiên, đáng buồn là 😊)), theo một thống kê của Deeptrace, các nội dung ‘porn’ chiếm đến 96% deepfake videos được tìm thấy trên Internet vào 2019.
Mối đe doạ của Deepfake
Có thể làm ảnh hưởng lớn đến danh tiếng của những người nổi tiếng, khi những deepfakes có nội dung không lành mạnh có ghép mặt của họ và bị lan truyền trên Internet. Ví dụ như Emma Watson, những deepfake videos ghép mặt của cô đã trở nên viral trên Internet trước khi bị phát hiện là giả mạo (Lưu ý: Từ giờ thấy ‘link’ mới anh em hãy kiểm tra cẩn thận xem đó có phải sản phẩm của Deepfake không nhé 😊)), cách phát hiện có ở cuối của bài viết này)
Deepfake góp phần lan truyền tin giả trên các nền tảng mạng xã hội. Thậm chí DARPA(Defense Advanced Research Projects Agency)- một lực lượng của Quân đội Mỹ, đã chi 68 triệu dollars trong việc nghiên cứu để phân biệt deepfakes và nội dung thật.
Tội phạm có thể sử dụng danh tính của người khác
để đi lừa đảo thông qua sử dụng deepfake, ví dụ như chúng gửi email, bài viết
nhân danh chính trị gia, CEOs, để yêu cầu thông tin cá nhân hay tài khoản ngân
hàng của nạn nhân. Thậm chí cả giọng nói cũng có thể giả mạo để thêm độ tin cậy,
năm 2019 nhóm tội phạm đã thành công sử dụng Deepfake giả dạng giọng nói của
CEO một công ty Đức để đánh cắp $243,000 từ một công ty năng lượng tại Anh.
…
Lợi ích Deepfake mang lại
Tuy nhiên, hãy nhớ rằng Deepfake là bạn. Mặc dù rất nhiều tác động tiêu cực của nó ảnh hưởng đến cuộc sống của chúng ta như đã nêu trên, tuy nhiên khả năng ứng dụng của Deepfakes nói riêng, hay Trí tuệ nhân tạo nói chung, là rất cần thiết cho sự phát triển của con người. Một vài ảnh hưởng tích cực của Deepfake có thể kể đến như
Deepfake có rất nhiều ứng dụng trong lĩnh vực nghệ thuật. Nó có thể giúp hồi sinh những tác phẩm của những nghệ sĩ đã mất, ví dụ như Samsung’s AI Lab tại Moscow đã thành công tái hiện nàng Mona Lisa trong một video, bao gồm chuyển động chân thực về cả mắt, đầu, hay miệng. Dalí Lives là một triển lãm được tổ chức bởi bảo tàng Salvador Dalí về nghệ sĩ đã qua đời Salvador Dalí, được thực hiện bằng công nghệ Deepfakes. Deepfake tương tác cho phép khán giả tham gia không chỉ với nghệ thuật của Dalí mà còn với chính nghệ sĩ , người có thể trả lời các câu hỏi, kể những câu chuyện về cuộc đời mình và thậm chí chụp ảnh tự sướng với khách truy cập. Các bạn có thể xem video sau để thấy được sự chân thật của công nghệ Deepfake http://youtu.be/BIDaxl4xqJ4&t=2s
Deepfake đang dần được áp dụng trong lĩnh vực quảng cáo, truyền thông, nó giúp có thể quay phim một người khi người đó không thể xuất hiện, hoặc đã mất. Một công ty Nga đã chi ra từ 1-2 triệu USD để có thể sử dụng hình ảnh của diễn viên người Mỹ Bruce Willis, sau đó sử dụng deepfakes lồng ghép vào khuôn mặt với một người có vóc dáng tương đồng với nam diễn viên để quay các video quảng cáo, theo VTV24: http://youtu.be/Xsl-YyQBZos
Reuters kết hợp với công ty start-up về AI Synthesia đã sử dụng Deepfake để tạo ra MC ảo dẫn chương trình cho những bản tin tức mới nhất, thậm chí được kì vọng trong tương lai có thể dễ dàng tạo ra những bản tin cá nhân hoá cho từng người xem.
- Trong giáo dục và y tế, có thể kể đến vài ứng dụng như một tổ chức Y tế phi lợi nhuận ở Anh đã sử dụng Deepfake tạo ra đoạn video David Beckham đang nói về cách phòng chống bệnh sốt rét bằng … 9 thứ tiếng khác nhau, bạn đọc có thể xem video đó tại đây https://www.synthesia.io/post/david-beckham , hoặc có thể giúp tái hiện những video lịch sử sinh động của những nhân vật lịch sử đã mất, giống như cách bảo tàng Salvador Dalí đã làm để làm ‘sống lại’ hình ảnh của người nghệ sĩ quá cố Salvador Dalí để công chúng được tiếp cận gần gũi hơn đến với những tác phẩm nghệ thuật của ông.
….
Cách phân biệt deepfake và video thật
-
Khuôn mặt: Hãy chú ý những điểm bất thường như
người đó có nháy mắt quá ít hay quá nhiều? Hay lông mày của họ có thực sự cân xứng
tự nhiên với khuôn mặt? Hay tóc của họ có bị sai chỗ của nó hay không? Hoặc để
ý xem da của họ có quá nhiều nếp nhăn hay không
-
Giọng nói: Hãy chú ý xem giọng nói của họ có thực
sự khớp với cử động xung quanh miệng và căm, ngoài ra để ý đến cả dáng người bất
thường so với giọng nói, ví dụ như một người đang ông to cao lực lưỡng với một giọng
nói nhẹ nhàng.
- Ánh sáng: Hãy chú ý đến những chi tiết nhỏ về ánh sáng, ví dụ như cái bóng, hay những hình ảnh phản chiếu, bởi Deepfake thường không thể diễn tả đầy đủ được những đặc điểm vật lí tự nhiên của ánh sáng.